- Ana sayfa
- Joomla nedir
Joomla nedir? Özellikleri, Joomla 6 ve kimler için uygun olduğu
Kısa cevap
Joomla, 2005'te Mambo projesinden çatallanarak doğan, PHP ile yazılmış açık kaynak (GPL) bir içerik yönetim sistemidir; adı Svahili'de "hep birlikte" anlamına gelen jumla sözcüğünden gelir. Panelde yerleşik çok dillilik, erişim seviyeleri ve iş akışı ile WordPress ile Drupal arasında durur. Joomla 5 Ekim 2023'te, Joomla 6 ise 14 Ekim 2025'te yayımlandı. Dernek, topluluk ve çok dilli kurumsal sitelerde yaygındır; haber yayıncılığı için uzantı ekosistemi iki rakibine göre dardır.
Joomla'nın kısa tarihi
Joomla, Mambo adlı açık kaynak CMS'nin geliştirici ekibinin 17 Ağustos 2005'te markayı elinde tutan şirketle yaşadığı anlaşmazlık sonucu projeden ayrılmasıyla doğdu. Yeni ad 1 Eylül 2005'te duyuruldu; Joomla 1.0.0, Mambo 4.5.2.3'ün yeniden markalanmış ve hataları düzeltilmiş sürümü olarak 16 Eylül 2005'te yayımlandı. 2012'de Joomla 3, 2021'de modern PHP altyapısıyla Joomla 4, 17 Ekim 2023'te Joomla 5 geldi. Joomla 6 "Kuimarisha" 14 Ekim 2025'te, Joomla 5.4 ile aynı gün yayımlandı; Joomla 4 Ekim 2025'te güvenlik desteğini tamamladı. Proje Open Source Matters adlı kâr amacı gütmeyen kuruluş tarafından yönetilir.
Joomla nasıl çalışır?
Joomla da geleneksel bir CMS'dir: panel (/administrator/), veritabanı (MySQL/MariaDB ya da PostgreSQL) ve şablonlar aynı pakettedir. Temel kavramlar:
- Makaleler ve kategoriler: içerik makaledir; kategoriler iç içe hiyerarşi kurar.
- Özel alanlar (custom fields): makaleye spot, kaynak, konum gibi alanlar panelden eklenir; WordPress'te eklentiyle yapılan iş çekirdektedir.
- Uzantılar: bileşen (component), modül (module), eklenti (plugin), şablon (template) ve dil paketi olmak üzere beş tür.
- Erişim seviyeleri (ACL): ayrıntılı kullanıcı grupları ve izinler çekirdekte.
- İş akışı (Workflows): Joomla 4 ile gelen aşamalı yayın akışı.
- Çok dillilik: ek uzantı olmadan çok dilli site.
- Web Services API: içeriğe JSON ile erişim; headless denemeleri için.
Joomla 5 ve 6 ile neler değişti?
- Joomla 5: PHP 8.2+, Bootstrap 5 tabanlı yönetim şablonu, WebAuthn ile parolasız giriş, Schema.org yapısal veri eklentileri, iyileştirilmiş özel alanlar, daha hızlı sayfa üretimi.
- Joomla 6: modernleştirilmiş kod tabanı, eski uyumluluk katmanlarının kaldırılması, geliştirici deneyimi iyileştirmeleri; 5.x'ten geçiş küçük sürüm güncellemesi kadar kolay tasarlandı.
WordPress ve Drupal'a göre konumu
| Ölçüt | Joomla 6 | WordPress | Drupal 11 |
|---|---|---|---|
| Özel alanlar çekirdekte | Var | Eklenti ile | Var |
| Çok dillilik çekirdekte | Var | Eklenti ile | Var |
| İş akışı | Var | Eklenti ile | Var |
| Uzantı/eklenti sayısı | DeğişirBinlerce | VarOn binlerce | Değişir |
| Haber odaklı uzantılar | DeğişirAz | Eklenti ile | Eklenti ile |
| Kurulum kolaylığı | Var | Var | Değişir |
| Türkiye'de geliştirici bulma | Değişir | Var | Değişir |
Güçlü ve zayıf yanları
Güçlü
- Çok dillilik, ACL ve özel alanlar ek yük olmadan
- Yerleşik iş akışı ve sürüm geçmişi
- Kolay kurulum; paylaşımlı barındırmada çalışır
- Düzenli güvenlik bültenleri (JSST)
Zayıf
- Haber yayıncılığına özgü uzantı az; manşet düzeni için şablon/uzantı seçimi kritik
- Türkiye'de geliştirici ve içerik üretici havuzu küçük
- Ücretsiz şablon kalitesi değişken; ticari şablon kulüplerine bağımlılık
- Pazar payı düşüşte (W3Techs, Ekim 2026: tüm sitelerin yüzde 1,1'i)
Kimler için uygundur?
Joomla; dernek, vakıf, spor kulübü, belediye alt siteleri ve çok dilli küçük-orta kurumsal siteler için makul bir seçimdir; özellikle çok dil ve ayrıntılı izin ihtiyacı varsa WordPress'ten az eklentiyle sonuç verir. Haber sitesi için ise şu gerçek geçerli: mevcut ve memnun Joomla kullanıcıları için sürdürülebilir, sıfırdan kuranlar için ilk tercih değil. Alternatifler: en iyi CMS karşılaştırması, WordPress nedir, Drupal nedir.
Joomla kurulumu ve ilk adımlar
Joomla, WordPress gibi web tabanlı sihirbazla kurulur: paket indirilir, sunucuya yüklenir, veritabanı bilgileri ve süper kullanıcı hesabı girilir. Çoğu paylaşımlı barındırmada tek tık kurulum vardır. Kurulumdan sonra tipik adımlar: kategori ağacını (Gündem, Ekonomi, Spor…) kurmak; makaleye spot, kaynak ve konum gibi özel alanlar eklemek; menü ve modül konumlarını şablona göre yerleştirmek; kullanıcı gruplarını ve erişim seviyelerini (muhabir yalnızca kendi makalesi, editör yayımlama) tanımlamak; iş akışını açmak; SEF (arama motoru dostu) URL ve URL yeniden yazmayı etkinleştirmek; Schema.org eklentilerini açıp yapısal veriyi kontrol etmek.
Güncellemeler yönetim panelinden tek tıkla yapılır; büyük sürüm geçişleri (ör. 4 → 5 → 6) için önce uzantıların uyumluluğu kontrol edilir. Joomla Güvenlik Strike Takımı (JSST) bültenleri ve uzantı güvenlik açığı listesi takip edilmelidir. Yedek için Akeeba Backup fiilen standarttır: tam site paketi alır ve başka sunucuya taşımayı kolaylaştırır (CMS yedekleme).
Joomla'yı haber odası için değerlendirirken
- Güçlü: çok dillilik ve ayrıntılı erişim seviyeleri çekirdekte; özel alanlar uzantısız; iş akışı yerleşik; kurulum kolay.
- Uzantı gerektiren: manşet ve ana sayfa düzeni (şablon çerçeveleri ya da haber modülleri), haber sitemap'i, görsel optimizasyonu, gelişmiş SEO.
- Zayıf: haber yayıncılığına özgü uzantı sayısı az; ücretsiz şablon kalitesi değişken; Türkiye'de uzman ve içerik havuzu küçük; pazar payı yıllardır düşüşte.
- Taşıma: Joomla'dan başka sisteme geçişte makale ve kategori yapısı dışa aktarılabilir; URL yapısı farklı olduğundan 301 haritası gerekir (CMS taşıma).
Özet: Joomla, çok dil ve izin ihtiyacı yüksek kurumsal siteler için WordPress'ten az eklentiyle sonuç veren sağlam bir sistemdir; sıfırdan haber sitesi kuranlar için ekosistem darlığı belirleyici engeldir. Güvenlik tarafı için CMS güvenliği, roller için CMS kullanıcı rolleri.
Sık sorulan sorular
- Joomla ücretsiz mi?
- Evet, GPL lisanslıdır. Maliyet barındırma, ticari şablon/uzantı ve bakım zamanından oluşur.
- Joomla 4'ten 6'ya geçiş zor mu?
- 4 → 5 → 6 geçişleri küçük sürüm güncellemesi gibi tasarlandı; önce uzantıların uyumluluğunu kontrol edin ve tam yedek alın.
- Joomla ile haber sitesi kurulur mu?
- Kurulur; özel alanlar ve iş akışı çekirdekte yardımcı olur, ancak manşet düzeni ve haber sitemap'i için uzantı seçimi belirleyicidir.
- Joomla güvenli mi?
- Çekirdek düzenli güvenlik yaması alır; risk eski uzantılardadır. 2FA ve güncelleme disiplini şarttır.
Haber sitesi için yönetilen alternatif
Yukarıdaki sistemi kurmak, güncellemek ve güvende tutmak sizin ya da bir geliştiricinin işi olur. Bu yükü istemeyen haber yayıncıları için kendi ürünümüz KEYDAL Haber Yazılımı yönetilen bir alternatiftir: yazılım + hosting birlikte (₺2.500 + KDV / ay yazılım; üstüne aynı tutarda hosting), kurulum otomatik, manşet/zamanlanmış yayın/roller/haber sitemap'i ve Türk basın mevzuatı kayıtları çekirdekte. Karşılığında açık kaynak esnekliğinden ve kendi temanızı yükleme özgürlüğünden vazgeçersiniz. İki yolu aynı ölçütlerle karşılaştırdığımız sayfa: en iyi CMS hangisi; ürünün sınırlarıyla birlikte anlatımı: KEYDAL ürün sayfası.
Kaynaklar
- Joomla.org, Joomla 6.0 Release Candidate ve 6.0 duyurusu — https://www.joomla.org/announcements/release-news/5938-joomla-6-0-release-candidate.html
- Joomla.org, Joomla 5.0 and Joomla 4.4 are here (17 Ekim 2023) — https://www.joomla.org/announcements/release-news/joomla-5-0-and-joomla-4-4-are-here.html
- Joomla.org, 20 Years of Joomla (tarihçe) — https://20-years-of.joomla.org/joomla-story
- Wikipedia, Joomla — https://en.wikipedia.org/wiki/Joomla
- W3Techs, CMS kullanım istatistikleri (2 Ekim 2026) — https://w3techs.com/technologies/overview/content_management
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık değildir. Ayrıntı: Yasal uyarı.